Trong y học cổ truyền, chim bồ câu được dùng với tên thuốc là
cáp điểu hay gia cáp gồm thịt chim (cáp điểu nhục), tiết chim (cáp điểu huyết)
và phân chim (cáp điểu phẩn). Trong một số trường hợp, trứng chim (cáp điểu
noãn) cũng được dùng. Tuệ Tĩnh còn nêu tên khác của chim bồ câu là gia cưu hay
phi nô và làm thuốc dùng thứ lông trắng thì tốt.
- Thịt chim: Chứa 22,14% protid, 1% lipid và các muối
khoáng, có vị mặn, tính bình, hơi ấm, không độc, có tác dụng bổ ngũ tạng, tăng
cường khí huyết, mạnh dương, trừ cam tích, kích thích tiêu hóa. Thịt chim rất
thích hợp với thể trạng người cao tuổi, phụ nữ và trẻ em dưới dạng nấu cháo rồi
ăn nóng. Người uống được rượu, hằng ngày ăn thịt chim tẩm rượu, nướng vàng cũng
rất tốt.
Để chữa chứng liệt dương,
thiếu máu, hoa mắt hay choáng váng, lấy chim bồ câu non 1 con và chim sẻ 5 con,
làm thịt, bỏ lòng ruột, cắt nhỏ, sấy khô giòn, tán bột mịn; đỗ trọng 120g sao
tồn tính, tán nhỏ cùng với muối rang 4g. Trộn đều các bột, luyện với mật ong
làm thành viên bằng hạt ngô. Ngày uống hai lần, mỗi lần 15 viên với nước ấm
(thuốc bổ thận tráng dương).
Thịt chim bồ câu tần với yến sào, đỗ xanh, nếp vàng, mộc nhĩ hoặc nấm hương,
gia vị lại là thức ăn ngon, vị thuốc bổ, rất tốt cho mọi lứa tuổi.
- Tiết chim: Chứa nhiều chất đạm, chất sắt, huyết sắc tố,
có vị ngọt, mặn, mùi tanh, tính ấm, có tác dụng giải độc, điều kinh. Để chữa
kinh nguyệt không đều, kinh bế lâu ngày không thông, lấy tiết chim trộn với bột
xơ mướp đốt tồn tính làm thành bánh, phơi khô; khi dùng, tán nhỏ, ngày uống hai
lần, mỗi lần 8g với rượu vào lúc đói.
Theo tài liệu nước ngoài, ở Trung Quốc, người ta dùng
chim bồ câu cùng với những dược liệu khác dưới dạng món ăn - vị thuốc khá phổ
biến để bổ tỳ, tăng cường khí huyết, nhất là cho người mới ốm dậy. Cách làm:
Chim bồ câu non 1 con, làm thịt, bỏ ruột, chặt nhỏ; hoàng kỳ 30g, câu kỷ tử
30g, phơi khô, thái nhỏ, trộn đều, thêm nước, hấp cách thủy cho chín nhừ, thêm
gia vị, rồi ăn cái, uống nước. Cứ 3 ngày ăn một lần. Dùng 3-5 lần. Đễ chữa đái
tháo đường, lấy thịt bồ câu 1 con nấu chín với mộc nhĩ trắng 15g hoặc hoài sơn
30g và ngọc trúc 20g. Ăn cái, uống nước làm một lần trong ngày. Trứng chim bồ
câu có vị ngọt, chua, mặn, tính bình, có tac dụng ích khí, giải độc.
Bài bình luận
Bình luận