Dư thừa chất đường là nguyên nhân chính dẫn đến béo phì, tiểu đường, bệnh tim mạch.
Chất bột đường là nguồn cung cấp năng lượng quan trọng. Tuy nhiên, năng lượng được cung cấp phải tương ứng với hoạt động của cơ thể. Khi dư thừa, một phần gluxít sẽ được dự trữ trong các bắp thịt và gan, phần khác sẽ được chuyển thành axit béo hoặc triglycerit làm gia tăng lượng mỡ trong cơ thể. Do đó, ăn thừa chất đường là một trong những nguyên nhân dẫn đến béo phì, tiểu đường và bệnh tim mạch.

Một bản tin gần đây trong tạp chí Harvard Health Letter của trường Đại học Y Harvard cho biết ăn nhiều thức ăn ngọt là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự gia tăng tỷ lệ người bị thừa cân, béo phì trong những năm gần đây ở Mỹ, nhất là ở trẻ em. Người ta đặc biệt lưu ý những loại nước uống tăng lực, nước uống thể thao hoặc nước trái cây đóng chai thường được cho là bổ dưỡng. Điều nguy hiểm của những loại nước uống này là nó dễ đánh lừa cảm quan người dùng với tâm lý cho rằng chất lỏng sẽ ít hoặc không có calori! Nghiên cứu cho thấy có sự gia tăng nguy cơ phát triển bệnh tiểu đường đến 83% ở những người phụ nữ Mỹ dùng từ một đến hai khẩu phần nước ngọt mỗi ngày so với những người chỉ dùng một lần mỗi tháng.

Ngoài việc dư thừa năng lượng, ăn nhiều đường còn dẫn đến bệnh tiểu đường type 2 do một cơ chế quan trọng hơn. Thức ăn ngọt có chỉ số đường cao, thường chứa nhiều lượng đường đơn có thể thấm nhanh qua màng ruột vào máu. Đường huyết tăng cao làm tăng gánh nặng của tuỵ tạng trong việc sản xuất insulin để chuyển đường vào tế bào. Nếu chu kỳ này thường xảy ra, lâu ngày có thể làm thiếu hụt insulin tương đối theo nhu cầu của cơ thể và gia tăng sự đề kháng insulin nên dẫn đến bệnh tiểu đường.

Ăn nhiều đường dễ dẫn đến rối loạn chuyển hoá, rối loạn nội tiết và suy dinh dưỡng.

Những loại carbohydrat phức hợp chứa nhiều chất xơ có tác dụng đốt mỡ và điều hoà việc hấp thu đường. Ngoài ra, những loại thức ăn này còn chứa nhiều loại vitamin, chất khoáng và những chất chống oxy hoá cần thiết cho nhu cầu biến dưỡng, cho sự chuyển hoá các chất, kể cả chất đường. Ngược lại, thức ăn ngọt chỉ cung cấp những calori rỗng. Lượng đường này bắt buộc cơ thể phải huy động những vitamin và khoáng chất có sẵn từ những tế bào và cơ quan trong cơ thể đáp ứng nhu cầu chuyển hoá chính nó, nhất là nhóm vitamin B và khoáng chất canxi. Lâu dài dẫn đến sự thiếu hụt những vi chất dinh dưỡng này, có thể gây ra loãng xương, hư răng hoặc một số bệnh tật khác.

Ngoài ra, sự hiện diện của chất đường có khuynh hướng ngăn chặn việc tiết ra các dịch tiêu hoá và cản trở hoạt động tự nhiên của dạ dày khiến thức ăn dễ lên men trong điều kiện ấm và ẩm của dạ dày. Từ xa xưa, các bà mẹ thường biết khuyên con cái không ăn đồ ngọt trước hoặc trong các bữa ăn để tránh làm mất khẩu vị khiến ăn mất ngon, ăn ít. Nghiên cứu ở Mỹ cho thấy lượng đường trong 1 ly cà phê ăn kèm với 1 bánh sandwich hoặc trong 1 chai coca ăn với hamburger cũng đủ để làm ngưng trệ và gây lên men ở dạ dày. Vừa làm hao hụt vi chất vừa ăn không đủ những nhóm chất cần thiết, việc ă nhiều đường về lâu dài có thể dẫn đến suy nhược cơ thể do thiếu chất dinh dưỡng.

Vì những lý do này, người ta gọi đường trắng là chất phi dinh dưỡng hoặc chống dinh dưỡng (anti-nutrients). Tương tự, một số người bèo phì do ăn đồ ngọt hoặc ăn nhiều thực phẩm tinh chế cũng có thể là những người suy dinh dưỡng. Mặc dù hay ăn, ăn nhiều nhưng những calori rỗng không những không cung cấp đủ những chất dinh dưỡng cần thiết mà còn rút kiệt những vi chất  này từ những cơ quan, tế bào của cơ thể!

Mới đây, theo nghiên cứu của các nhà khoa học Canada được công bố trên tạp chí Clinical Investigation, ăn nhiều đường có thể làm rối loạn nội tiết tố sinh dục ở cả nam cũng như nữ. Hậu quả này xảy ra là do nồng độ đường Fructoza hoặc Glucoza cao trong máu đã làm vô hiệu hoá một loại protein tên là SHBG (sex hormone binding globulin) có tác dụng điều hoà việc xuất tiết 2 nội tiết tố Testosteron và Estrogene. Điều này có thể dẫn đến các chứng nổi mụn, vô sinh, u xơ hoặc ung thư tử cung. Ngoài ra, việc rối loạn chuyển hoá các chất do ăn nhiều đường còn có thể gây ra bệnh sỏi mật. Sỏi mật hình thành chủ yếu từ dịch mật và những chất béo. Đường làm rối loạn sự chuyển hóa các chất. Chúng không được hấp thu hợp lý đã tích đọng lại ở nhiều nơi trong cơ thể, bao gồm túi mật, lâu dần tạo nên sỏi mật

Ăn nhiều đường làm suy giảm hệ miễn dịch

Những nghiên cứu về chất lượng đường cho biết lượng đường đưa vào cơ thể khi uống một chai nước ngọt cỡ 300ml đủ để ngăn chặn đáp ứng miễn dịch của những tế bào bạch cầu trong việc tiêu diệt vi trùng gây bệnh. Sự suy giảm kháng nhiễm này rõ nhất khoảng 2 giờ sau khi ăn đường, và kéo dài đến khoảng 5 giờ sau đó. Thường ăn đồ ngọt còn làm gia tăng tính axít trong ống tiêu hoá tạo môi trường thuận lợi cho nhiều loại vi trùng độc hại sinh sôi nẩy nở, nhất là khoang miệng.

Những trẻ em hay ăn đường có tỷ lệ sún răng lên đến 95%. Một nghiên cứu có tên Vipeholm ở Thụy Điển từ những năm 1950s về hệ quả của việc ăn nhiều đường ở người lớn cũng cho thấy tỉ lệ hư răng gia tăng cao ở những người ăn nhiều thức ăn ngọt với đường Sucroza, chocolat hoặc đường caramel. Nguy cơ lớn nhất ở những người ăn đồ ngọt dễ kết dính ở răng như kẹo, chocolat. Đường không chỉ gia tăng điều kiện nhiễm trùng trong ống tiêu hoá, những chất độc hại do vi khuẩn, nấm tiết ra sẽ thấm vào máu có thể làm thêm nhiều tình trạng bệnh lý khác, kể cả thấp khớp.

Nguy cơ hư răng ở những người ăn đồ ngọt dễ kết dính ở răng như kẹo, chocolate

Ăn nhiều đường ảnh hưởng xấu đến hành vi, tâm lý.

Nhiều nghiên cứu cho biết việc ăn đường thường xuyên có thể tác động xấu đến tâm lý và hoạt động trí não của con người, người lớn cũng như trẻ em. Kinh nghiệm điều trị của Tiến sĩ Harvey Ross, một nhà tâm lý trị liệu ở LosAngeles, cũng cho thấy ăn nhiều đường là nguyên nhân duy nhất của căn bệnh này ở một số bệnh nhân của ông. Ăn ngọt có thể làm tăng vọt đường huyết tạo được cảm giác thoải mái do não là tổ chức nhạy cảm nhất với chất đường. Cảm giác này cũng chóng biến mất khi đường huyết hạ xuống. Những dao động lên và xuống xảy ra thường xuyên dễ gây tình trạng “nghiện” chất ngọt, làm rối loạn hoạt động nội tiết, gia tăng những stress oxy hoá và ảnh hưởng xấu đến hành vi và tâm lý của con người.

Giáo sư Keith Conners cho biết trẻ em nhạy cảm với đường hơn người lớn. Ông khảo sát trên 2 nhóm trẻ em. Nhóm thứ nhất cho uống nước ngọt. Nhóm thứ hai chỉ uống nước thường. Sau một thời gian nhóm trẻ dùng nhiều nước ngọt có biểu hiện suy giảm khả năng tập trung và ghi nhớ. Ngoài ra, chúng còn tỏ ra dễ căng thẳng, tính tình nóng nảy, táo tợn hơn. Những khảo sát của Giáo sư Alexander G. Schauss, tác giả quyển sách Dinh dưỡng, Bạo lực và Phạm pháp (Diet, Crime and Delinquency) cũng cho rằng ăn nhiều đường làm tâm trí kém sáng suốt, tâm lý căng thẳng dễ dẫn đến rối loạn hành vi và nhân cách. Ông cho biết nhiều trẻ em trong các trại giáo dưỡng là những người nghiện đường (sug-arholics).

Nói chung, bánh kẹo là loại thức ăn khoái khẩu. Chúng ta không nhất thiết phải từ bỏ nó. Tuy nhiên, việc “nghiện” những thức ăn ngọt có thể làm gia tăng nguy cơ béo phì, tiểu đường, tim mạch, làm suy giảm sức đề kháng và rối loạn nhiều chức năng khác của cơ thể kể cả hoạt động trí não.